Nhiễm trùng Lyme

Bệnh Lyme là gì?

Bệnh Lyme là một căn bệnh do ve truyền gây ra do nhiễm vi khuẩn Borrelia burgdorferi và được chẩn đoán lần đầu tiên tại thị trấn Lyme, Connecticut. Tác nhân gây bệnh Lyme chỉ lây truyền sang người thông qua vết cắn của ve chân đen bị nhiễm bệnh. Bệnh Lyme là căn bệnh do ve truyền phổ biến nhất ở Virginia.

Ai mắc bệnh Lyme?

Người ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh Lyme, nhưng căn bệnh này phổ biến nhất ở những người dưới 16 tuổi hoặc những người trên 30 tuổi. Bất kỳ ai dành thời gian ở ngoài trời, đặc biệt là ở các khu rừng gần vùng ngoại ô, đều có khả năng bắt gặp ve và có nguy cơ bị cắn cao hơn. Mùa lây truyền cao điểm xảy ra vào tháng 5 và tháng 6 nhưng cũng có khả năng xảy ra quanh năm.

Bệnh Lyme lây lan như thế nào?

Vi khuẩn gây bệnh Lyme chỉ lây truyền qua vết cắn của ve chân đen bị nhiễm bệnh (hay còn gọi là ve hươu). Ve chân đen có bốn giai đoạn vòng đời: trứng, ấu trùng, nhộng và ve trưởng thành. Hầu hết các trường hợp nhiễm trùng đều do những con ấu trùng nhỏ gây ra vì chúng hoạt động mạnh vào cuối mùa xuân và mùa hè khi mọi người hoạt động nhiều hơn ở ngoài trời. Ấu trùng ve chân đen rất nhỏ (kích thước khoảng bằng hạt anh túc) và vết cắn của chúng hầu như không gây ngứa hoặc kích ứng. Đây là lý do tại sao hầu hết mọi người không bao giờ nhận ra mình bị ve cắn trừ khi con ve bám vào một bộ phận cơ thể dễ thấy. Bệnh Lyme không lây truyền từ người này sang người khác.

Các triệu chứng của bệnh Lyme là gì?

Hầu hết bệnh nhân (>75%) sẽ thấy phát ban đỏ hoặc phát ban "hình bia" (ban đỏ di chuyển) xung quanh vị trí bị ve cắn trong vòng vài ngày hoặc vài tuần sau khi bị ve cắn. Phát ban này có thể lan rộng tới 12 inch đường kính và thường biến mất ở phần giữa. Phát ban không ngứa hoặc đau, do đó có thể không được chú ý nếu phát ban ở lưng hoặc da đầu. Bệnh ban đầu có thể gây ra tình trạng mệt mỏi, sốt, đau đầu, đau cơ, khớp và sưng hạch bạch huyết.

Triệu chứng xuất hiện sau bao lâu kể từ khi tiếp xúc?

Phát ban EM có thể xuất hiện từ 3 đến 30 ngày sau khi tiếp xúc với ve (thường là sau bảy ngày); các triệu chứng khác bắt đầu xuất hiện tại thời điểm phát ban.

Bệnh Lyme được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán bệnh Lyme chủ yếu dựa trên các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh nhân. Xét nghiệm trong phòng thí nghiệm để tìm kháng thể bệnh Lyme có thể được thực hiện trên máu của bệnh nhân để xác nhận sự hiện diện của bệnh Lyme. Tuy nhiên, máu được lấy quá sớm trong thời gian mắc bệnh có thể không tạo ra được phản ứng kháng thể có thể phát hiện được. Nếu muốn xác nhận bằng xét nghiệm, có thể cần phải xét nghiệm lại.

Nếu bệnh Lyme không được điều trị sớm, người bệnh có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng về sau. Một số vấn đề này có thể bao gồm phát ban trên da, đau và sưng ở các khớp lớn như đầu gối và yếu cơ mặt. Họ cũng có thể cảm thấy tim đập nhanh, đau đầu, cứng cổ hoặc đau nhói và tê ở tay và chân. Đôi khi, người ta thậm chí có thể gặp vấn đề về trí nhớ nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi bị bệnh. Khoảng 60% những người không được điều trị sẽ bị đau và sưng ở các khớp lớn và khoảng 5% có thể gặp vấn đề về thần kinh. Viêm khớp và các vấn đề về thần kinh có thể kéo dài trong nhiều năm sau khi bị nhiễm trùng.

Phương pháp điều trị bệnh Lyme là gì?

Bệnh Lyme có thể dễ dàng được điều trị khi phát hiện sớm bằng thuốc kháng sinh thích hợp (ví dụ, doxycycline).

Những người tiếp xúc với người mắc bệnh Lyme có cần được xét nghiệm và điều trị không?

Bệnh Lyme không lây từ người sang người, do đó bạn không thể bị nhiễm bệnh khi chạm vào, hôn hoặc quan hệ tình dục với người mắc bệnh. Bạn chỉ mắc bệnh Lyme khi bị ve chân đen nhiễm bệnh cắn.

Làm thế nào để phòng ngừa bệnh Lyme?

Hiện tại vẫn chưa có vắc-xin nào có thể ngăn ngừa bệnh Lyme. Cách duy nhất để ngăn ngừa bệnh Lyme là tránh bị ve chân đen cắn và nhanh chóng loại bỏ bất kỳ con ve nào bám vào. Ve chân đen thích môi trường sống râm mát trong rừng và lá cây rụng trong rừng. Đôi khi chúng có thể được tìm thấy trong cỏ dọc theo rìa rừng râm mát hoặc trong bất kỳ thảm thực vật nào có cây che bóng. Khi làm việc hoặc vui chơi ở những môi trường này, bạn nên mặc quần áo sáng màu, bỏ quần vào trong tất và bỏ áo vào trong quần. Ngoài ra, quần áo, giày dép và tất có thể được xử lý bằng permethrin (không bôi lên da). Vui lòng đọc kỹ nhãn để sử dụng thuốc xua đuổi hoặc thuốc trừ sâu đúng cách. Các chất xua đuổi khác như DEET, Picaridin, tinh dầu khuynh diệp chanh, Bio-UD hoặc IR3535 có thể được bôi lên vùng da hở, chẳng hạn như khuỷu tay để tránh bị muỗi đốt. Nếu bạn mặc quần short, hãy thoa thuốc chống côn trùng vào vùng da ở chân, từ đầu gối trở xuống. Luôn tuân theo hướng dẫn được ghi trên nhãn sản phẩm. Tắm bằng xà phòng và nước nóng và kiểm tra cẩn thận các bề mặt cơ thể để loại bỏ ve càng sớm càng tốt sau khi ở trong môi trường sống của ve.

Làm thế nào để loại bỏ ve?

Loại bỏ những con ve bám trên da càng sớm càng tốt. Khả năng lây truyền bệnh Lyme tăng lên khi ve bám vào cơ thể càng lâu (ít nhất 30 giờ). Sử dụng nhíp đầu nhọn để kẹp đầu ve càng sát vào da càng tốt và kéo đều cho đến khi con ve tự buông ra. Không giật, vặn hoặc bóp thân ve khi bắt ve ra vì điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Việc xác định loài ve giúp chúng ta biết được các căn bệnh mà chúng có thể mang theo. Người ta khuyên nên giữ lại con ve để nhận dạng bằng cách cho vào lọ hoặc túi nhựa và bảo quản con ve bằng cách thêm cồn hoặc đông lạnh. Việc này sẽ bảo quản con ve để có thể xác định sau này. Các dấu hiệu hoặc triệu chứng của bệnh có thể phát triển trong vài ngày hoặc vài tuần sau khi bị ve bám vào.

Tôi có thể tìm hiểu thêm về bệnh Lyme bằng cách nào?

• Nếu bạn có thắc mắc về bệnh Lyme, hãy liên hệ với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn.
• Gọi tới sở y tế địa phương. Bạn có thể tìm thấy sở y tế địa phương của bạn tại vdh.virginia.gov/health-department-locator/
• Truy cập trang web của CDC về bệnh Lyme tại cdc.gov/lyme/ để biết thêm thông tin.